İmaməddin Nəsimi

İmaməddin Nəsimi: Dahi şair və mütəfəkkir

Teq «İmaməddin Nəsimi» Azərbaycan və bütövlükdə Şərq ədəbiyyatının görkəmli nümayəndəsi, böyük türkdilli şair və mütəfəkkir Seyid İmadəddin Nəsiminin həyatı, yaradıcılığı, fəlsəfi dünyagörüşü, irsinin öyrənilməsi və gündəmə gəlməsi ilə bağlı xəbərləri, elmi-ədəbi materialları, mədəni tədbirlər barədə məlumatları və analitik yazıları özündə birləşdirir. Bu bölmədə oxucular Nəsimi irsinə həsr olunan konfranslar, yubiley tədbirləri, yeni nəşrlər, elmi tədqiqatlar, abidə və muzeylərlə bağlı xəbərlər, həmçinin şairin poeziyasının müasir mədəniyyətdə əks olunması barədə aktual məlumat tapa bilərlər.

İmaməddin Nəsimi (tam adı — Seyid Əli İmadəddin Nəsimi) təxminən 1369-cu ildə anadan olub və 1417-ci ildə Suriyanın Hələb şəhərində hürufilik təlimi ilə bağlı dini-siyasi təqiblər nəticəsində dərisi soyularaq edam edilib. O, Azərbaycan ədəbi-fəlsəfi fikrinin ən böyük simalarından biri, hürufilik təliminin görkəmli davamçısı və təbliğatçısı, eyni zamanda türk, fars və ərəb dillərində qələmə aldığı dərin fəlsəfi məzmunlu qəzəlləri ilə Yaxın və Orta Şərq poeziyasına misilsiz töhfələr vermiş şair kimi tanınır. Onun yaradıcılığının mərkəzində insanın ilahi mahiyyəti, "Kamil İnsan" konsepsiyası, vəhdəti-vücud fəlsəfəsi və hürufiliyin hərf-rəqəm simvolikasına əsaslanan dünyagörüşü dayanır.

Nəsiminin poetik irsi əsrlər boyu türkdilli xalqların, o cümlədən Azərbaycan, Türkiyə, Orta Asiya və İraq türkmanlarının ədəbi-mədəni həyatına güclü təsir göstərib. Onun şeirləri təkcə bədii dəyəri ilə deyil, həm də dərin fəlsəfi və təsəvvüf məzmunu ilə seçilir, insan şəxsiyyətinin ilahi başlanğıcla vəhdətini tərənnüm edir. Nəsimi yaradıcılığı Azərbaycanda milli mədəni özünüdərkin və ədəbi irsin qorunub saxlanmasının rəmzlərindən biri kimi dəyərləndirilir, onun adı ölkədə küçələrə, təhsil müəssisələrinə, mədəniyyət obyektlərinə verilib, həmçinin Bakıda və digər şəhərlərdə abidələri ucaldılıb.

Azərbaycanda və beynəlxalq səviyyədə Nəsiminin yubiley tarixləri — xüsusilə anadan olmasının müxtəlif yuvarlaq ildönümləri — dövlət səviyyəsində qeyd olunur, bu çərçivədə elmi konfranslar, beynəlxalq simpoziumlar, poeziya festivalları və nəşr layihələri həyata keçirilir. YUNESKO-nun da bu kimi yubiley tədbirlərinin təşkilində iştirak etməsi Nəsimi irsinin təkcə milli deyil, həm də ümumbəşəri mədəni sərvət kimi tanınmasını əks etdirir. Onun əsərləri dünyanın bir çox dillərinə tərcümə olunub, elmi tədqiqat mövzusuna çevrilib və müasir ədəbiyyatşünaslıqda hürufilik fəlsəfəsinin və klassik Şərq poeziyasının öyrənilməsi baxımından mühüm mənbə kimi dəyərləndirilir.

Bu teqdə toplanan materiallar arasında Nəsimi irsinə həsr olunan elmi-praktik konfranslar və simpoziumlar barədə xəbərlər, yeni nəşr olunan kitab və tədqiqatlar barədə məlumatlar, şairin yubileyi ilə bağlı dövlət və ictimai tədbirlər, muzey və abidələrlə bağlı xəbərlər, həmçinin Nəsimi yaradıcılığının müasir mədəniyyətdə (teatr, musiqi, təsviri sənət) təcəssümü barədə materiallar yer ala bilər.

İmaməddin Nəsimi mövzusu Azərbaycan və Şərq ədəbiyyatı, fəlsəfəsi və mədəniyyəti ilə maraqlanan oxucular, ədəbiyyatşünaslar, tarixçilər, həmçinin milli mədəni irsin qorunması və təbliği ilə məşğul olan mütəxəssislər üçün əhəmiyyət kəsb edir.